Τετάρτη, 1 Νοεμβρίου 2017

«Στην ποδιά του επιβατικού κοινού, σφάζονται παλικάρια»: ΟΑΣΑ εναντίον Α.Π.Π.Δ., για το ηλεκτρονικό εισιτήριο

"Τα ξίφη τους διασταυρώνουν ο ΟΑΣΑ και Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, σχετικά με την έκδοση ή μη του ηλεκτρονικού εισιτηρίου διαδικτυακά"

Δείτε αναλυτικά: 
Παρέμβαση στο ζήτημα του ηλεκτρονικού εισιτηρίου πραγματοποίησε η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, επισημαίνοντας ότι όχι μόνο δεν απαγόρευσε αλλά επέτρεψε την έκδοσή του διαδικτυακά.

Η νέα ανακοίνωση της ανεξάρτητης Αρχής έρχεται σε αντίθεση με όσα υποστήριξαν ο υπουργός Μεταφορών, Χρήστος Σπίρτζης, και ο υφυπουργός, Νίκος Μαυραγάνης, οι οποίοι ισχυρίστηκαν ότι «ο αρχικός σχεδιασμός του υπουργείου Μεταφορών ήταν η όλη διαδικασία να γίνεται διαδικτυακά, ωστόσο το απαγόρευσε η Αρχή Προστασίας Δεδομένων, λέγοντας ότι από αυτή την πηγή τα προσωπικά δεδομένα είναι τρωτά».

Αναλυτικά, η ανακοίνωση της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων: 
«Η Αρχή, κατόπιν συστηματικής συνεργασίας με εκπροσώπους του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών Α.Ε. (ΟΑΣΑ), όπως άλλωστε προκύπτει από τις Γνωμοδοτήσεις υπ’ αρ.1/2017 και 4/2017, γνωμοδότησε θετικά επί της τελικώς υποβληθείσας γνωστοποίησης επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων στο πλαίσιο του Αυτόματου Συστήματος Συλλογής Κομίστρου (Ηλεκτρονικού Εισιτηρίου).

Ειδικότερα, όσον αφορά στη δυνατότητα ηλεκτρονικής -μέσω διαδικτύου- υποβολής αίτησης για την έκδοση ηλεκτρονικού εισιτηρίου, όπως αυτή περιγράφεται στην ως άνω γνωστοποίηση του ΟΑΣΑ, η Αρχή έκρινε, σύμφωνα με τη Σκέψη 4, σελ. 14 της Γνωμοδότησης 4/2017, ότι αυτή «δεν προσκρούει στις θεμελιώδεις αρχές της προστασίας προσωπικών δεδομένων».

Συνεπώς, η Αρχή όχι μόνο δεν την απαγόρευσε, αλλά αντιθέτως την επέτρεψε ρητώς. Σε κάθε περίπτωση, διευκρινίζεται ότι η Αρχή είναι αρμόδια να γνωμοδοτεί για κάθε ρύθμιση που αφορά στην επεξεργασία και προστασία προσωπικών δεδομένων (άρθρο 19, παρ. 1, στοιχ. θ’ του ν. 2472/ 1997). 

Σε αυτό το πλαίσιο, η Αρχή δεν δύναται να παρεμβαίνει στην υλοποίηση συστημάτων και στις επιχειρησιακές επιλογές, τα οποία εκφεύγουν του πεδίου αρμοδιοτήτων της». 

Σε διευκρινίσεις σχετικά με τον τρόπο έκδοσης ηλεκτρονικών προσωποποιημένων καρτών, προχώρησε o ΟΑΣΑ μετά την ανακοίνωση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων που λέει ότι αναφέρει ότι όχι μόνο δεν απαγόρευσε, αλλά αντιθέτως επέτρεψε ρητώς τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων μέσω διαδικτύου.

Απάντηση ΟΑΣΑ: 
Σε διευκρινίσεις σχετικά με τον τρόπο έκδοσης ηλεκτρονικών προσωποποιημένων καρτών, προχώρησε o ΟΑΣΑ μετά την ανακοίνωση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων που λέει ότι αναφέρει ότι όχι μόνο δεν απαγόρευσε, αλλά αντιθέτως επέτρεψε ρητώς τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων μέσω διαδικτύου.

1. Στην αρχική του γνωστοποίηση προς την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ), ο ΟΑΣΑ προέβλεπε εναλλακτικά την έκδοση καρτών μέσω διαδικτυακής εφαρμογής: "..Εναλλακτικά, ο αιτών μπορεί να χρησιμοποιήσει κατάλληλη διαδικτυακή εφαρμογή για να εισαγάγει μόνος του τα απαραίτητα στοιχεία και να υποβάλει διαδικτυακά την αίτησή του.”

2. Συνεπώς ο ΟΑΣΑ, στην αρχική του πρόταση, εκπόνησε μελέτη προκειμένου να καταστεί δυνατή η έκδοση προσωποποιημένου κομίστρου και μέσω της ιστοσελίδας του, ώστε να εξυπηρετηθεί μεγάλο πλήθος χρηστών και να παραλάβει, στη συνέχεια, τις προσωποποιημένες κάρτες, είτε σε οποιαδήποτε σταθμό επιλογής του, είτε ταχυδρομικά στη διεύθυνση επιλογής του. 

Η έκδοση αυτή θα σήμαινε απαραιτήτως την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων του ονόματος και της διευθύνσεως των υποκειμένων, προκειμένου να καταστεί δυνατή η προσωποποίηση της κάρτας και η αποστολή της στη διεύθυνση του ενδιαφερομένου. 

Η Αρχή Προστασίας τόνισε στη σκέψη 9 της Γνωμοδοτήσεως 1/2017 ότι "οποιαδήποτε συσχέτιση είτε σε λογικό είτε σε φυσικό επίπεδο του συγκεκριμένου αριθμού της κάρτας με το κάτοχο αυτής επιτρέπει την εξαγωγή πλήρους πληροφόρησης για τις ακριβείς διαδρομές που αυτός πραγματοποιεί, κατά συνέπεια ο ΟΑΣΑ θα πρέπει να διασφαλίσει ότι από το σύνολο της τηρούμενης πληροφορίας, ακόμα κι αν αυτή είναι διαμοιρασμένη σε ανεξάρτητα υποσυστήματα δεν θα είναι εφικτή η πραγματοποίηση μιας τέτοιας επεξεργασίας" και πρότεινε την "αξιοποίηση κρυπτογραφικών συναρτήσεων κατακερματισμού" δηλαδή την ψευδωνυμοποίηση. 

Τούτο σημαίνει ότι στον ΟΑΣΑ δεν δόθηκε η σχεδιαζόμενη δυνατότητα να σχηματίσει ένα αρχείο με τα ονοματεπώνυμα και τις διευθύνσεις των χρηστών, διότι προσέκρουε στην άποψη της Αρχής περί εξαγωγής πληροφόρησης μέσω της συσχέτισης διαμοιρασμένων υποσυστημάτων και για το λόγο αυτό -αφενός- ματαιώθηκε η απευθείας έκδοση καρτών μέσω διαδικτύου. 

Αφετέρου, ο ΟΑΣΑ οδηγήθηκε στον επανασχεδιασμό της διαδικασίας με ψευδωνυμοποίηση των προσωπικών δεδομένων της κάρτας και έκδοσής της με χρήση QRcode, χωρίς καταχώρηση προσωπικών στοιχείων σε υποσύστημα, αλλά με παραλαβή τους στα κατά τόπους εκδοτήρια.

3. Ο ΟΑΣΑ δεν θα μπορούσε να επιμείνει στην επεξεργασία προσωπικών δεδομένων (ονόματος και διευθύνσεως) για την έκδοση των προσωποποιημένων κομίστρων (καρτών), καθώς η γνωμοδότηση 1/2017 της Αρχής είχε ξεκάθαρα ορίσει το πλαίσιο εντός του οποίου όφειλε να υλοποιήσει το σύστημα έκδοσης και προς τούτο υποχρεώθηκε να τροποποιήσει τις αρχικές του επιχειρησιακές επιλογές με γνώμονα την πλέον επίσημη και δεσμευτική άποψη της Αρχής Προστασίας.

4. Στα πλαίσια αυτά ο ανάδοχος του έργου πρότεινε τη βέλτιστη τεχνική λύση, στα πλαίσια των προβλέψεων της γνωμοδότησης 1 της ΑΠΠΔΧ.

5. Σε κάθε περίπτωση ο ΟΑΣΑ -στα πλαίσια της αρχικής του πρότασης- διαθέτει εφαρμογή με έκδοση προσωποποιημένων καρτών μέσω διαδικτύου, η οποία, εφόσον εγκριθεί, μπορεί να τεθεί άμεσα σε εφαρμογή. 

ΠΗΓΗ: topontiki.gr & capital.gr