Τρίτη, 4 Ιουλίου 2017

Για το έλλειμα των αστικών συγκοινωνιών στην Αθήνα

Πρόσφατα βλέπω στις εφημερίδες, στα κανάλια, στα διάφορα site, αναφορές στην κατάσταση των αστικών συγκοινωνιών. Περιέργως η συζήτηση και η παρουσίαση διεξάγεται όχι με απολογιστικά στοιχεία αλλά με συγκρίσεις προϋπολογισμών και απολογισμών.

Είναι βέβαια γνωστό ότι τα νούμερα μπορεί κάνεις να τα κάνει να λένε ότι επιθυμεί. Αλλά δεν είναι και δύσκολο να πουν την αλήθεια. Αρκούν δυο προϋποθέσεις: Να διαλέξει κανείς συγκρίσιμα και πρωτογενή στοιχεία χωρίς λογιστικές η στατιστικές μετατροπές. Διότι κάθε λογιστική αποτύπωση έχει τα δικά της κόλπα αλλά δεν είναι δύσκολο να μείνει κάνεις στα βασικά και ευθέως κατανοήσιμα από όλους. Αρκεί να θέλει.

Ας δούμε λοιπόν κάτι απλό. Σ’ έναν ισολογισμό αυτό που μετράει είναι ένα πράγμα: το μικτό αποτέλεσμα. Δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στις πωλήσεις και το κόστος των πωλήσεων. Όλα τα άλλα είναι λογιστικές κατασκευές, κυμαινόμενες στο χρόνο ανάλογα με τα πρότυπα που υιοθετεί η επιχείρηση, με τις μεθόδους αποσβέσεων η προβλέψεων, περιέχουν κρατικές επιδοτήσεις, και χρηματοοικονομικά έσοδα η έξοδα που ενδεχομένως καμουφλάρουν την πραγματικότητα.

Η οποία είναι απλή: η πραγματική κατάσταση μιας εταιρείας με συγκεκριμένη δραστηριότητα είναι το μικτό της αποτέλεσμα. Πόσο πουλάει και πόσο της κοστίζει η πώληση. Αυτό δείχνει τα πάντα και προπαντός την βιωσιμότητα της και την επίδοση της διοίκησής της. Όλα τ’ άλλα είναι … καπνός.

Για να εφαρμόσει κάποιος αυτόν τον απλό λογικό συλλογισμό στις αστικές συγκοινωνίες όλα τα στοιχεία μέχρι και το 2015 είναι διαθέσιμα. Και αυτά του 2016 θα δημοσιευτούν αναγκαστικά μέχρι τον Ιούλιο. Οπότε …

Στον παρακάτω πίνακα δίνονται ακριβώς αυτά τα στοιχεία από τους επίσημα δημοσιευμένους ισολογισμούς του ΟΑΣΑ. Για την περίοδο 2012-2015. Για να είμαστε εντάξει με την συγκρισιμότητα μερικές απλές υπενθυμίσεις.

Πριν το 2011 ο ΟΑΣΑ δεν περιλάμβανε το Τραμ και την ΑΜΕΛ. Οπότε τα δεδομένα δεν είναι συγκρίσιμα με την τωρινή κατάσταση. Επίσης το 2011 έγιναν οι μετατάξεις προσωπικού οπότε θα ήταν άδικο να συγκρίνουμε το σήμερα με το 2010 και 2011 που ο ΟΑΣΑ είχε πολύ περισσότερο προσωπικό. 

Μετά το 2012 όμως η περίμετρος της εταιρείας είναι η ίδια και το προσωπικό δεν μεταβλήθηκε με κινητικότητες η μετατάξεις και επομένως τα πρωτογενή δεδομένα είναι συγκρίσιμα.

Μικτό αποτέλεσμα αστικών συγκοινωνιών 2012-2015

Στην πρώτη στήλη εμφανίζονται οι εισπράξεις από πωλήσεις καρτών και εισιτήριων. Στην δεύτερη το κόστος των πωλήσεων και στη τρίτη το μικτό αποτέλεσμα (κέρδος η ζημιά). Στη τέταρτη στήλη εμφανίζεται το ποσοστό βελτίωσης τού μικτού αποτελέσματος σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο.

Τόσο απλά χωρίς μακιγιάζ, χωρίς επιδοτήσεις, χωρίς αλλά έσοδα η έξοδα που δεν σχετίζονται άμεσα με την δραστηριότητα της εταιρείας.

Το ποσοστό βελτίωσης του μικτού αποτελέσματος κάθε χρόνο, είναι η πιο αξιόπιστη εκτίμηση της δράσης της διοίκησης της εταιρείας και του εποπτεύοντος υπουργού. Τα άλλα είναι δευτερογενές μακιγιάζ. 

Αν το υπουργείο οικονομικών έχει να δώσει μεγαλύτερη επιδότηση οι τρύπες μετά θα φαίνονται αλλιώς. Αλλά στο μικτό αποτέλεσμα και στην βελτίωση του φαίνονται όλα.

Και η πραγματικότητα λέει απλά τα εξής: 
  • Το 2012 ο ΟΑΣΑ παρέδωσε μια ζημιά της τάξης των 231 εκ ευρώ. 
  • Στα δυο χρόνια της κυβέρνησης Σαμαρά η ζημιά περιορίστηκε κατά 30 % το 2013 κατά ακόμα 10 % το 2014. 
  • Το 2015 η ζημιά, σε σχέση με το 2014, αυξήθηκε 17 % σε ένα μόνο χρόνο. Και έπεται συνέχεια για το 2016 τα στοιχεία του οποίου υπάρχουν ήδη και θα δημοσιευτούν αναγκαστικά μέχρι τον Ιούλιο του 2017.
Όλα τα υπόλοιπα … προφάσεις εν αμαρτίαις

Τέλος ανεξάρτητα από πολιτικά χρώματα να θυμηθούμε ότι την ζημιά του ΟΑΣΑ δεν την πληρώνει καμία πλουτοκρατία. Αλλά οι ίδιοι που με δυσκολία πληρώνουν ακόμα τα εισιτήρια τους. 

Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να ξαναρχίσει η βελτίωση των οικονομικών αποτελεσμάτων του ΟΑΣΑ. 

Αν από τον παραπάνω πίνακα συγκρίνουμε την ετήσια ζημιά με τα έσοδα η κατάσταση θα διαμορφωθεί ως εξής:
  • Το 2012 η πρωτογενής ζημιά ήταν στα 94% των εισπράξεων, 
  • το 2013 περιορίστηκε στο 70% των εισπράξεων και 
  • το 2014 περιορίστηκε στο 60% των εισπράξεων. 
  • Αντίθετα το 2015 η πρωτογενής ζημιά εκτινάχτηκε εκ νέου στο 86% των εισπράξεων.
Θα δούμε τι μας επιφυλάσσει το 2016 αλλά είναι σημαντικό να κατανοηθεί από όλους ότι, ανεξάρτητα από την δημοσιονομική κατάσταση της χώρας, το πρωτογενές λειτουργικό έλλειμμα δεν μπορεί να ξεπερνά το 40-50 % των εισπράξεων. 

Αλλιώς το σύστημα είναι θνησιγενές και θα οδηγηθούμε σε νέες περιπέτειες. Που φυσικά θα δικαιολογούμε λέγοντας ότι φταίνε οι ξένοι, τα μνημόνια, η κρίση και οι διεθνείς συνωμοσίες.