Τρίτη, 24 Ιανουαρίου 2017

Κύπρος: Διεθνείς προσφορές το 2020 για τα λεωφορεία

Το οριστικό τέλος στην κακοδιαχείριση στον τομέα των δημοσίων μεταφορών είναι έτοιμος να «σφυρίξει» ο Μάριος Δημητριάδης.

Όπως ο ίδιος ο υπουργός δήλωσε, οι υφιστάμενες συμβάσεις, που ταλαιπωρούν αφάνταστα το κράτος, δεν θα ανανεωθούν στη λήξη τους, δηλαδή το καλοκαίρι του 2020. 

Ήδη το υπουργείο προσανατολίζεται στην πρόσληψη συμβούλων οι οποίοι θα μελετήσουν την υφιστάμενη κατάσταση και με βάση τα δεδομένα θα υποβάλουν προτάσεις για τον επόμενο διαγωνισμό, ο οποίος θα απευθύνεται στη διεθνή αγορά.

Δεν είναι καθόλου νωρίς, έσπευσε να διευκρινίσει ο υπουργός, καθώς οι προσφορές θα προκηρυχθούν αρκετά νωρίτερα, εντός του 2018, ώστε να υπάρχει χρόνος για τη διαμόρφωση της νέας κατάστασης που θα πάρει τη σκυτάλη από τις έξι υφιστάμενες εταιρείες δημοσίων μεταφορών.

Αναφερόμενος στα σύνθετα προβλήματα με τα υφιστάμενα συμβόλαια δημοσίων μεταφορών, ανέφερε ως πρώτο και κύριο τον τρόπο πληρωμής των εταιρειών για τη διεξαγωγή των δημοσίων μεταφορών. 

«Τους πληρώνουμε βάσει του κόστους που έχουν. Όμως, το πρόβλημά μας είναι ότι η ευθύνη να αποδείξουμε εάν τα στοιχεία που μας παρουσιάζουν είναι αληθινά, είναι δική μας. Είμαστε διαρκώς σε μια διαδικασία συνεχούς ελέγχου του κόστους που μας παρουσιάζουν οι εταιρείες», επεσήμανε.

Ούτε GPS, ούτε ακυρωτικές 
Όπως προκύπτει, το υπουργείο δεν έχει καν τα εργαλεία για να διεξαγάγει αυτόν τον έλεγχο… «Δυστυχώς δεν μπήκαν τα συστήματα GPS και ακύρωσης εισιτηρίων τα οποία έπρεπε να εγκατασταθούν από την αρχή της σύμβασης». Αυτή ήταν μια ευθύνη των αναδόχων για να υλοποιήσουν που ουδέποτε εφαρμόστηκε.

«Επομένως, εμείς δεν έχουμε τη δυνατότητα να ελέγξουμε αποτελεσματικά ούτε τα έσοδα από τα εισιτήρια ούτε τις διαδρομές που διεξάγονται. Όλες τις μετρήσεις που κάνουμε γίνονται manual! 

Ενώ με το σύστημα των ακυρωτικών μηχανών θα μπορούσαμε αυτόματα να ξέρουμε πόσα εισιτήρια κόπηκαν και πόσα ακριβώς είναι τα έσοδα. Έτσι θα ήμασταν κι ευέλικτοι στα θέματα διατίμησης των εισιτηρίων», πρόσθεσε ο Μάριος Δημητριάδης.

Ο στάβλος του Αυγεία 
Τα λόγια του Μάριου Δημητριάδη εύκολα επιβεβαιώνονται από το γεγονός ότι εδώ και δύο χρόνια, από τον Φεβρουάριο του 2015, γίνεται προσπάθεια για να καθαρίσει ο στάβλος του Αυγεία, να ελεγχθούν δηλαδή οι λογαριασμοί όλων των εταιρειών από το 2009 έως το 2015, αλλά ακόμη η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη… 

Οι έλεγχοι είναι πολύπλοκοι και χρονοβόροι. Το κράτος πληρώνει αυτή τη στιγμή ιδιώτες ελεγκτές που έχει μετακαλέσει για να μελετήσουν τους λογαριασμούς που υποβλήθηκαν από τις εταιρείες. Αξιοσημείωτο είναι πως κάποιες ακόμη δεν έδωσαν καν τελικούς λογαριασμούς για προηγούμενα χρόνια.

Αναλόγως του αποτελέσματος το κράτος είτε θα καταβάλει χρήματα στις εταιρείες είτε οι εταιρείες θα κληθούν να επιστρέψουν χρήματα στο κράτος. Με βάση τους έως τώρα τεχνικούς ελέγχους, υπάρχουν εταιρείες που χρωστούν χρήματα στο κράτος από τις προκαταβολικές πληρωμές που έγιναν.

Ναι, ήταν λάθος 
Όταν επί διακυβέρνησης Χριστόφια και υπουργίας Νίκου Νικολαΐδη λήφθηκε η απόφαση για τη «μεγαλεπήβολη» μεταρρύθμιση στις δημόσιες, μαζικές μεταφορές -αν και ήταν υποχρέωση της Κύπρου λόγω ευρωπαϊκού κεκτημένου- δεν έγιναν διεθνείς προσφορές για την αναζήτηση αναδόχων. 

Η ΚΔ τότε προσπάθησε, και το πέτυχε, να πάρει εξαίρεση από την ΕΕ, ώστε να μην βγει σε διεθνείς προσφορές. Κάπως έτσι με τους ντόπιους λεωφορειούχους που έσμιξαν τα οχήματά τους έγιναν οι έξι υφιστάμενες εταιρείες και χωρίς διεθνείς εμπειρίες με μόνη γνώση το προηγούμενο αναχρονιστικό σύστημα της αδειοδότησης μεμονωμένων λεωφορειούχων και εταιρειών για συγκεκριμένες περιοχές.

Ρωτήσαμε τον κ. Δημητριάδη εάν θεωρεί πως ήταν λάθος το ότι δεν βγήκαμε τότε σε διεθνείς προσφορές για να βρούμε αναδόχους με εμπειρία στη διεξαγωγή δημοσίων μεταφορών: «Εκ των υστέρων, βλέποντας τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν, λέω πως την επόμενη φορά που θα βγούμε σε προσφορές, και μπορώ να πω ότι θα είναι το 2018, δυο χρόνια πριν από τη λήξη των συμβάσεων, αυτές θα είναι διεθνείς. Αυτό θεωρείται δεδομένο».

Πρόσληψη συμβούλων 
Ήδη, όπως αποκάλυψε, το υπουργείο βγήκε σε προσφορά για την πρόσληψη συμβούλων οι οποίοι θα εργαστούν για το πώς θα γίνει η επόμενη διαδικασία αναζήτησης αναδόχων. Θεωρεί δεδομένο ότι οι νέες προσφορές θα βασίζονται στην αρχή της χαμηλότερης προσφοράς και του χαμηλότερου κόστους.

«Τα προβλήματα με τα σημερινά συμβόλαια θα λυθούν εάν πάρουμε τη φθηνότερη προσφορά για τη διεξαγωγή μιας υπηρεσίας με συγκεκριμένα ποιοτικά κριτήρια. Με αυτόν τον τρόπο το κράτος θα ξέρει πόσα θα πληρώνει κάθε χρόνο και δεν θα έχει το βάρος να αποδείξει εάν τα στοιχεία που του δίνει η κάθε εταιρεία είναι σωστά. Έλεγχοι θα εξακολουθήσουν να γίνονται, αλλά το κράτος θα είναι διασφαλισμένο ότι βγήκε σε μια ανοικτή προσφορά και την οποία κέρδισε αυτός με το χαμηλό κόστος», εξήγησε ο κ. Δημητριάδης.

Κοινοπραξίες 
Άρα, οι υφιστάμενες εταιρείες θα πρέπει να κάνουν κοινοπραξίες με διεθνείς εταιρείες που θα ενδιαφερθούν για να μπορέσουν να είναι στο παιγνίδι;

«Φαντάζομαι πως ναι. Θεωρώ ότι αυτό θα γίνει, αλλά δεν μπορούμε να γνωρίζουμε από τώρα. Πιστεύω ότι με βάση τα δεδομένα θα κάνουν συνεργασία με εταιρείες που έχουν εμπειρία σε αυτόν τον τομέα. Πιστεύω επίσης ότι αυτή τη φορά θα έχουμε λιγότερες από έξι εταιρείες, συνεπώς μία εταιρεία θα αναλάβει περισσότερες από μία επαρχίες ή υπηρεσίες. Σήμερα αποδεικνύεται ότι οι εταιρείες που έχουμε είναι πολλές κι έχουν ένα μεγάλο βάρος διοικητικών εξόδων. Έπρεπε να είναι λιγότερες για να είναι πιο αποτελεσματική η διαχείρισή τους».

Πάντως για να βγει σε προσφορές το υπουργείο θα πρέπει να έχει στοιχεία στα χέρια του τα οποία να μπορεί να προσφέρει στους ενδιαφερόμενους για να υπολογίσουν το κόστος των μεταφορών στην Κύπρο. 

Κι αυτά τα στοιχεία θα ληφθούν από το σύστημα GPS που θα μπει στα υφιστάμενα λεωφορεία και στις ακυρωτικές μηχανές εισιτηρίων, εάν τοποθετηθούν τελικά…

Βρέθηκε λύση 
Στο μεταξύ, το Υπουργείο Μεταφορών βρήκε τη λύση στη διελκυστίνδα μεταξύ Δήμου Λευκωσίας και ΟΣΕΛ για το ποιος θα αναλάβει τη λειτουργία του στόλου των 13 μικρών λεωφορείων που έφερε ο δήμος για να βοηθήσουν στον περιορισμό της κίνησης και της παράνομης στάθμευσης στην εντός των τειχών πόλη. 

Τα λεωφορεία θα μεταφέρουν επιβάτες από και προς το ιστορικό κέντρο της πόλης και έχουν παραληφθεί από τον Δεκέμβριο του 2015, αλλά ακόμη βρίσκονται ακινητοποιημένα επειδή ο ΟΣΕΛ θεωρούσε πως με βάση το συμβόλαιό του με το Υπουργείο Μεταφορών για διεξαγωγή των δρομολογίων στην επαρχία Λευκωσίας δικαιωματικά έπρεπε να αναλάβει και αυτή την υπηρεσία.

Ο Δήμος Λευκωσίας από την πλευρά του σκόπευε να βγει σε προσφορές για να αναλάβει την υπηρεσία ιδιωτική εταιρεία. 

Μετά από πολλούς μήνες διεργασιών βρέθηκε η φόρμουλα που θα δώσει τη λύση. Την υπηρεσία θα τη διαχειριστεί ο Δήμος Λευκωσίας με την πρόσληψη δικών του οδηγών. 

Και, όπως ανέφερε ο Μάριος Δημητριάδης, το Υπουργείο Μεταφορών θα πληρώνει μέρος των λειτουργικών εξόδων για την εν λόγω υπηρεσία δημοσίων μεταφορών όπως συμβαίνει και με τις άλλες έξι εταιρείες. Ο Δήμος Λευκωσίας προετοιμάζεται εξ όσων είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε για τις προσλήψεις, τα δρομολόγια και το κόμιστρο.

Μισό δισ. ο λογαριασμός 10ετίας 
Η κυβερνητική συνεισφορά για τις δημόσιες μεταφορές από τον Ιούλιο του 2010 μέχρι και το 2015 ήταν συνολικά 306 εκατ. ευρώ. Αναμένεται ότι μαζί με την πληρωμή για το 2016, που θα ανέλθει στα επίπεδα του 2015, δηλαδή 50 εκατ. ευρώ, το ποσό θα ξεπεράσει τα 350 εκατ. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας θα έχει σφυρίξει το μισό δισ. για μια υπηρεσία η οποία δεν εξυπηρετεί στην ουσία το κοινό, ούτε έχει προσφέρει στην αποσυμφόρηση των δρόμων.

Να υπενθυμίσουμε επίσης πως βρίσκεται σε εξέλιξη και η διερεύνηση πιθανών ποινικών αδικημάτων εκ μέρους συγκεκριμένων εταιρειών των αναδόχων. Σύμφωνα με την έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας αφορά μεταξύ άλλων: 


ΠΗΓΗ: politis.com.cy