Παρασκευή, 25 Νοεμβρίου 2016

Η αναδιάρθρωση του ΟΑΣΑ και οι ανησυχίες των εργαζομένων

Κινητοποιήσεις των εργαζομένων στα μέσα σταθερής τροχιάς, μετρό, τραμ και ΗΣΑΠ (ΣΤΑΣΥ), προκάλεσε η πρόθεση του υπουργείου Μεταφορών να προχωρήσει σε υλοποίηση του νόμου 4337/2015, όπου προβλέπεται η ομιλοποίηση κάποιων υπηρεσιών της ΣΤΑΣΥ και της ΟΣΥ (οδικές συγκοινωνίες: λεωφορεία και τρόλλεϋ) στον ΟΑΣΑ (Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Αθήνας).

Μετά από συνάντηση με τον υπουργό Χρήστο Σπίρτζη και τη διαβεβαίωση πως οποιαδήποτε απόφαση για το μέλλον των αστικών συγκοινωνιών Αθήνας θα γίνει μέσω διαβούλευσης μαζί τους, οι πέντε από τις οχτώ ενώσεις εργαζομένων της ΣΤΑΣΥ ανέστειλαν τη συμμετοχή τους στις κινητοποιήσεις. 

Ενώ το Σωματείο Εργαζομένων Λειτουργίας Μετρό Αθηνών (ΣΕΛΜΑ), ο Σύλλογος Εργαζομένων Τραμ (ΣΕΤ) και το Σωματείο Εργαζομένων Ηλεκτροδηγών (ΣΕΗ ΗΣΑΠ) προχώρησαν κανονικά στις στάσεις εργασίας των μέσων σταθερής τροχιάς, όπως είχαν εξαγγελθεί για την εβδομάδα που μας πέρασε, όπως και για αυτήν που μας έρχεται (οι στάσεις εργασίας αφορούν στις 21 Νοεμβρίου: μετρό, τραμ, ηλεκτρικός, από έναρξη έως 10:00 πμ, 23 Νοεμβρίου: μετρό και τραμ από 12.00 έως 16:00, 24 Νοεμβρίου: ηλεκτρικός από τις 21:00 μέχρι τη λήξη βάρδιας, 25 Νοεμβρίου: μετρό και τραμ από έναρξη έως 10 πμ, 26 Νοεμβρίου: ηλεκτρικός από τις 21.00 έως τη λήξη της βάρδιας).

Αυτή τη στιγμή ο ΟΑΣΑ έχει τον εποπτικό ρόλο των δύο εταιρειών και την ευθύνη συντονισμού του έργου των αστικών συγκοινωνιών. Μέσω της αναδιάρθρωσης σκοπός είναι να λάβει έναν πιο αποφασιστικό και ουσιαστικό ρόλο. 

«Δεν πρόκειται για ενοποίηση, αλλά για συνύπαρξη κάποιων υπηρεσιών στη λογική της οικονομίας κλίμακας. Είναι αδιανόητο και σε λάθος κατεύθυνση να υπάρχουν τρεις υπηρεσίες με το ίδιο αντικείμενο», εξηγεί στην Εποχή ο Τάσος Ταστάνης, πρόεδρος της διοίκησης του ΟΑΣΑ.

Η αναδιάρθρωση προβλέπει την κοινή λειτουργία των υπηρεσιών για τις προμήθειες, το κόμιστρο, τα οικονομικά, το ανθρώπινο δυναμικό, την πληροφορική, αλλά και την εξεύρεση και λειτουργία κοινής έδρας αυτών, με στόχο την εξοικονόμηση, η οποία όμως, όπως ξεκαθαρίζεται, δεν πρόκειται να γίνει από και εις βάρος των εργαζομένων. 

«Δεν υπάρχει καμία περίπτωση εργαζόμενος να χάσει τη θέση του, ούτε να αλλάξει ο μισθός του και η συλλογική του σύμβαση. Αν θα δουλεύει κάτω από την επωνυμία του ΟΑΣΑ ή της ΣΤΑΣΥ δεν παίζει κάποιο ρόλο, το ίδιο πράγμα θα είναι, συγκοινωνίες Αθηνών», δηλώνει ο Σταύρος Στεφόπουλος, πρόεδρος της διοίκησης της ΣΤΑΣΥ.

Η εξοικονόμηση θα επιχειρηθεί να επιτευχθεί μέσω της διαχείρισης της περιουσίας των εταιρειών, και της πληρέστερης εικόνας για το σύνολο των συγκοινωνιών. 

«Μέσω της αναδιάρθρωσης για παράδειγμα θα έχουμε καλύτερη εικόνα για το τι συμβαίνει με τις προμήθειες της κάθε εταιρείας, που αυτή τη στιγμή δεν συμβαίνει. Έτσι για ένα προϊόν που μπορεί να το χρειάζονται όλες οι εταιρείες, θα είναι εφικτή η από κοινού μαζική αγορά σε καλύτερη προσφορά. 

Επίσης, η αρμόδια επιτροπή για την αναδιάρθρωση κατέγραψε για πρώτη φορά όλα τα περιουσιακά στοιχεία των εταιρειών και κατέληξε στο σενάριο της κοινής έδρας, μάλλον στον χώρο που βρίσκεται τώρα η ΣΤΑΣΥ στην Ομόνοια», δίνει κάποια παραδείγματα για το εγχείρημα ο Τάσος Ταστάνης. 

«Όλα τα ζητήματα, βέβαια, θα επιλυθούν με την απόλυτη συναίνεση και συνεννόηση με τους εργαζομένους, μέσω ενός δημοσίου διαλόγου με όλα τα ζητήματα πάνω στο τραπέζι και όχι από κάτω. Αυτός ο δημοκρατικός τρόπος, άλλωστε, είναι και η διαφορά μιας προοδευτικής και αριστερής διακυβέρνησης από τις προηγούμενες», προσθέτει.

Ζήτημα λειτουργικότητας 
Η διαβούλευση με το υπουργείο Μεταφορών, τις διοικήσεις των τριών εταιρειών και τις ενώσεις εργαζομένων πρόκειται να ξεκινήσει αυτήν την εβδομάδα. 

Παρά, όμως τις εξαγγελίες των διοικήσεων και του υπουργείου, η συμμετοχή των εργαζομένων θα γίνει κάτω από την ανησυχία και την επιφύλαξη για το αποτέλεσμα αυτής. 

«Προχωρήσαμε σε στάσεις εργασίας πρώτον γιατί θεωρούμε ότι οι δεσμεύσεις του υπουργού είναι ανεπαρκείς και βρίσκονται στον αέρα. Δεύτερον γιατί πιστεύουμε ότι η ομιλοποίηση δεν είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Δεν υπάρχει συγκεκριμένο πλάνο. Επιθυμούν να αφαιρέσουν υπηρεσίες και δομές από τη ΣΤΑΣΥ, που λειτουργεί υποδειγματικά, και να τις μεταφέρουν μαζί με αυτές της ΟΣΥ στον ΟΑΣΑ. 

Έτσι θα φτιάξουν ένα υδροκέφαλο τέρας, που θα είναι δυσλειτουργικό και δυσκίνητο, και δεν θα παρέχει τις απαιτούμενες υπηρεσίες στον πολίτη. Επίσης, σαφέστατα η ομιλοποίηση είναι ο προάγγελος των ιδιωτικοποιήσεων. 

Όταν θα έχουν συρρικνωθεί οι δομές και θα έχουμε μια υδροκέφαλη διαχείριση, που θα είναι δημόσια, από κάτω τα αμιγώς λειτουργικά κομμάτια θα πάνε σε ιδιωτικούς εργολάβους», αναφέρει ο Σπύρος Ρεβύθης, πρόεδρος του σωματείου εργαζόμενων του μετρό, ΣΕΛΜΑ, ένα εκ των τριών που θα απεργήσουν.

Αντίστοιχα τη διαφωνία τους για τη μεταφορά εργαζομένων της ΣΤΑΣΥ στον ΟΑΣΑ εκφράζουν και οι ενώσεις που ανέστειλαν τις κινητοποιήσεις, καθώς κρίνουν πως δεν θα γίνει όντως κάποια οικονομία, αλλά ότι λόγω της απόστασης από μία διογκωμένη διοίκηση, οι υπηρεσίες θα καταστούν δυσλειτουργικές. 

«Θεωρούμε ότι η μετακίνηση συναδέλφων στον ΟΑΣΑ θα είναι βλαβερή, καθώς η ΣΤΑΣΥ έχει έλλειψη προσωπικού και δεν έχουμε την πολυτέλεια να τους παραχωρήσουμε αλλού. Επίσης υπάρχει φόβος για την αλλαγή των εργασιακών σχέσεων που υπάρχουν, των συλλογικών συμβάσεων, δηλαδή, και των λοιπών ρυθμίσεων. 

Η ΣΤΑΣΥ πρέπει να παραμείνει αυτόνομη για να έχει την ανάπτυξη που προβλέπεται ότι θα έχει», επισημαίνεται και από τον Λευτέρη Ρενιέρη, πρόεδρο της Ένωσης Εργαζομένων ΗΣΑΠ, η οποία ανέστειλε τις κινητοποιήσεις μετά τη διαβεβαίωση του υπουργού για διαβούλευση, χωρίς όμως να αποχωρούν από τον αγώνα, όπως τονίζεται. 

Ρόλο σε αυτή την απόφαση πιθανά να διαδραμάτισε και ότι το συγκεκριμένο σωματείο δεν πιστεύει ότι υπάρχει κάποια πολιτική βούληση της κυβέρνησης για ιδιωτικοποίηση των ΜΜΜ, αν και θέτει πως με την ομιλοποίηση δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε αυτή να είναι πιο εύκολη για τυχόν μελλοντική κυβέρνηση που θα το επιθυμήσει.

Η διοίκηση της ΣΤΑΣΥ απαντά στις ανησυχίες των εργαζομένων ότι πέρα από τη διατήρηση του εργασιακού τους καθεστώτος, δεν υπάρχει και καμία πρόθεση για ιδιωτικοποίηση των συγκοινωνιών. Ενώ και ο νόμος αναφέρει ότι το όραμα είναι «για πιο βιώσιμες και ελκυστικές δημόσιες συγκοινωνίες».

Το επιβαρυμένο παρελθόν 
Οι ανησυχίες των εργαζομένων της ΣΤΑΣΥ από την άλλη είναι εύλογες. Ακόμα και αν παραμερίσουμε τον παράγοντα των μνημονίων που συχνά οδηγούν στην ιδιωτικοποίηση δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών, οι εργαζόμενοι στα μέσα σταθερής τροχιάς έχουν και μια πρότερη κακή εμπειρία από την ενοποίηση των εταιρειών του μετρό, του τραμ και του ηλεκτρικού σε ΣΤΑΣΥ με το νόμο Ρέππα, που μετά από έξι χρόνια στην ουσία δεν έχει ακόμα υλοποιηθεί. 

«Ακόμα και σήμερα δεν έχουμε γίνει μία εταιρεία. Υπάρχουν τρία λογιστήρια, τρεις υπηρεσίες προμηθειών κτλ. Άρα πως θα γίνει η συγχώνευση αυτών με τις αντίστοιχες της ΟΣΥ; Είναι φανερό πως δεν είμαστε έτοιμοι για κάτι τέτοιο, δεν έχουν ωριμάσει οι συνθήκες», επισημαίνει ο Λευτέρης Ρενιέρης.

Η μη ενοποίηση της ΣΤΑΣΥ επιβεβαιώνεται και από την τωρινή διοίκηση, αναφέροντας όμως πως «η συγχώνευση δεν υλοποιήθηκε ποτέ όντως, γιατί ο νόμος του Ρέππα ήταν ατελέστατος για να εφαρμοστεί, αλλά και γιατί δεν μπόρεσαν να παντρευτούν οι διαφορετικές νοοτροπίες των εταιρειών. Αυτή την πρόκληση καλούμαστε να επιλύσουμε σήμερα», σύμφωνα με τον Σταύρο Στεφόπουλο.

Το επιβαρυμένο παρελθόν των αστικών συγκοινωνιών δεν αφορά όμως μόνο αυτό, αλλά κυρίως την ανυπαρξία προσλήψεων προσωπικού από το 2007, που μειώθηκε και άλλο τα τελευταία χρόνια μέσω της διαθεσιμότητας και των απολύσεων, όπως και της μη αγοράς καινούργιων οχημάτων και κατάλληλης συντήρησης αυτών.

«Η τωρινή διοίκηση της ΟΣΥ, όπως έγινε και στις άλλες εταιρείες, παραλάβαμε από τις προηγούμενες διοικήσεις και κυβερνήσεις μεγάλα χρέη σε προμηθευτές κτλ, όπως και καμία πρόβλεψη για ανανέωση του στόλου. 

Με δεδομένες αυτές τις δυσκολίες και την έλλειψη χρημάτων, δεν μπορούμε να έχουμε μεγαλεπήβολες πολιτικές, αλλά με τα λίγα υπάρχοντα μέσα πρέπει να δώσουμε απλές και άμεσες λύσεις, ώστε να μείνουν όρθιες οι αστικές συγκοινωνίες για τον λαϊκό κόσμο. 

Η ομιλοποίηση ουσιαστικά αυτή την αναγκαιότητα έρχεται να ικανοποιήσει, μέσω και του καλύτερου συντονισμού που θα σημαίνουν οι κοινές υπηρεσίες», σημειώνεται από τη Ζωή Γεωργίου, πρόεδρο της διοίκησης της ΟΣΥ.

Τα λεωφορεία φλέγονται 
Ιδίως στην περίπτωση των λεωφορείων και των τρόλλεϋ, η κατάσταση του στόλου είναι τόσο κακή που την προηγούμενη εβδομάδα ένα λεωφορείο πήρε φωτιά εν κινήσει λόγω της έλλειψης συντήρησης, ευτυχώς χωρίς τον τραυματισμό κανενός. 

«Αυτούς τους κινδύνους τους έχουμε επισημάνει από το 2010, όταν ξεκίνησε να περικόπτεται η επιδότηση στις αστικές συγκοινωνίες. Ο νόμος Ρέππα μείωσε δραματικά τον προϋπολογισμό, σταμάτησε την αγορά ανταλλακτικών και τις προσλήψεις τεχνικών, ταυτόχρονα με υποχρεωτικές μετατάξεις τους σε άλλες εταιρείες, με αποτέλεσμα να έχει εγκαταλειφθεί η συντήρηση του στόλου. 

Πριν από δύο χρόνια είχαμε διαδοχικές εκρήξεις κινητήρων των λεωφορείων λόγω κακής συντήρησης», περιγράφει ο Αποστόλης Κασιμέρης, μέλος του συνδικάτου εργαζομένων της ΟΣΥ.

Μέσω περιφερειακών προγραμμάτων αναμένεται να αγοραστούν περίπου 192 οικολογικά λεωφορεία με 30.000.000 ευρώ, ενώ γίνεται προσπάθεια για ανεύρεση και άλλων κονδυλίων για περαιτέρω αντικατάσταση του στόλου. Παρόλα αυτά πρόκειται για μια διαδικασία που από την παραγγελία των οχημάτων μέχρι αυτά να βρεθούν στο δρόμο χρειάζονται περίπου τέσσερα χρόνια. 

«Οι προηγούμενες κυβερνήσεις επειδή είχαν στο πίσω μέρος του μυαλού τους την ιδιωτικοποίηση των συγκοινωνιών, δεν ξεκίνησαν καμία διαδικασία, ή αντλούσαν λεφτά από ΕΣΠΑ, τα οποία οδηγούν σε συγκεκριμένες ξένες μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες. 

Για αυτό το λόγο γνώμη μας είναι ότι πρέπει να ξανανοίξει η κρατική ΕΛΒΟ, που την έκλεισε η κυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου, και να είναι ο μόνιμος προμηθευτής του ΟΑΣΑ», θέτει στην κυβέρνηση το αίτημα των εργαζομένων της ΟΣΥ ο Αποστόλης Κασιμέρης, όπως και αυτό της άμεσης χρηματοδότησης των συγκοινωνιών από το κράτος στο 100% και των προσλήψεων προσωπικού.

Ταυτόχρονα, επισημαίνεται ότι οι εργαζόμενοι της ΟΣΥ είναι θετικοί όσον αφορά την ομιλοποίηση των υπηρεσιών των αστικών συγκοινωνιών. 

«Είμαστε υπέρ της μίας εταιρείας, με προϋπόθεση βέβαια να είναι δημόσια. Δεν συμφωνούμε σε καμία περίπτωση να μπουν ιδιώτες και να πάρουν μερίδιο της διαχείρισης και μάλιστα των κερδών αυτής, όπως γίνεται πάντοτε, αφήνοντας τις ζημιές στο Δημόσιο και τους εργαζόμενους. 

Ένας δημόσιος ενιαίος φορέας θα θωρακίζει καλύτερα το συμφέρον του αθηναϊκού λαού, καθώς όλοι οι εργαζόμενοι από κοινού θα μπορέσουμε να παλέψουμε για φθηνές ή και δωρεάν υπηρεσίες για το λαό», σημειώνει ο συνδικαλιστής της ΟΣΥ.

Προσλήψεις προσωπικού και αγορές οχημάτων 
Όσον αφορά την επίλυση της κακής κατάστασης του στόλου των οδικών συγκοινωνιών, που επηρεάζει πιο άμεσα από κάθε άλλο σκέλος την ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρονται στους πολίτες, η πρόεδρος της διοίκηση της ΟΣΥ επισημαίνει: 

«Η αγορά οχημάτων πρέπει να γίνει, αλλά είναι ένα μακρόπνοο σχέδιο. Αυτό που χρειάζεται να γίνει άμεσα είναι η πρόσληψη τεχνικών και οδηγών. Αυτή τη στιγμή τα λεωφορεία και τρόλλεϋ δουλεύουν λόγω της υπερπροσπάθειας των εργαζομένων και εις βάρος της νομικά κατοχυρωμένης ξεκούρασης τους. 

Η διοίκηση της ΟΣΥ αναγνωρίζει ότι οι οδικές συγκοινωνίες δεν είναι ικανοποιητικές, αλλά προσπαθούμε να το λύσουμε με την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση της υπάρχουσας κατάστασης, έως ότου γίνουν οι προσλήψεις.

Αντίστοιχες ελλείψεις αναφέρονται και από τους εργαζόμενους και τη διοίκηση της ΣΤΑΣΥ και του ΟΑΣΑ. 

Το υπουργείο έχει δρομολογήσει την πρόσληψη 996 μόνιμων υπαλλήλων (οδηγών και τεχνικών) για το λόγο αυτό, που όμως δεν θα λύσουν ουσιαστικά το πρόβλημα, ενώ ακόμα και αυτές μπορεί να κολλήσουν στο γνωστό ζήτημα της επιτροπείας και των μνημονίων που επιτρέπει τις μόνιμες προσλήψεις στο δημόσιο μόνο κατά αναλογία των αποχωρήσεων.

Ταυτόχρονα, ένα ακόμα πρόβλημα που θίγεται από το σύνολο της ΣΤΑΣΥ (σημειώνοντας ότι όλοι είναι υπέρ αυτής της δράσης) αφορά και τα χρωστούμενα ποσά για την κοινωνική πολιτική που εφαρμόζεται για τα μειωμένα εισιτήρια και τη δωρεάν μετακίνηση των ανέργων. Κόστος που κανονικά καλύπτεται από τα αρμόδια υπουργεία (πχ Παιδείας για φοιτητές, Εργασίας για ανέργους κοκ), αλλά που δεν έχουν διαθέσει τα χρήματα που απαιτούνται στην εταιρεία.

Και στο βάθος το Υπερταμείο 
Το πιο οξύμωρο σκέλος του ζητήματος των αστικών συγκοινωνιών, όμως, το φυλάξαμε για το τέλος. 

Ακόμα και αν η διαβούλευση προχωρήσει κανονικά και λυθούν οι μεταξύ διαφωνίες εργαζομένων και διοικήσεων, με αποτέλεσμα την αναδιάρθρωση και την ομιλοποίηση των υπηρεσιών, μπορούν όλα να έχουν γίνει μάταια, αφού εκκρεμεί και η υλοποίηση άλλου νόμου που προβλέπει την είσοδο των αστικών συγκοινωνιών στο Υπερταμείο (στην Εταιρεία Δημόσιων Συμμετοχών και όχι στο ΤΑΙΠΕΔ που θα σήμαινε ιδιωτικοποίηση) ως τρεις ξεχωριστές εταιρείες και όχι σαν μία. 

Αντίφαση που ακόμα κανείς δεν γνωρίζει πως θα επιλυθεί και αν θα καταναλωθεί χρόνος, κόπος και χρήμα για ένα σχέδιο ομιλοποίησης που μετά θα ξηλωθεί. 

ΠΗΓΗ: epohi.gr