Τετάρτη, 30 Νοεμβρίου 2016

Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του ΟΑΣΑ, για να λειτουργούν όλες οι συγκοινωνίες με ενιαίες διευθύνσεις

Η εφαρμογή του ηλεκτρονικού εισιτηρίου, η αποτε­λεσματική πάταξη της εισιτηριοδιαφυγής, η επέκταση της τηλεματικής σε περισσότερες στάσεις αλλά και η δημιουργία επιτελικών μονάδων σε ορισμένες διευθύνσεις που θα λειτουργούν με ενιαίους κανόνες για όλες τις συγκοινωνιακές εταιρείες, δηλαδή τον ΟΑΣΑ, την ΟΣΥ (λεωφορεία και τρόλλεϋ) και τη ΣΤΑΣΥ (μέσα σταθερής τροχιάς), σε συνδυασμό με τον επανασχεδιασμό του συγκοινωνιακού χάρτη αποτελούν τις βασικές προτεραιότητες του ΟΑΣΑ που απορρέουν από το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ομίλου».

Σε λεωφορεία, τρόλλεϋ και μέσα σταθερής τροχιάς θα ισχύουν ενιαίοι κανόνες προκειμένου να βελτιωθεί το συγκοινωνιακό έργο αλλά και να επιτευχθούν οικονομίες κλίμακας που θα μειώσουν τη «μαύρη τρύπα» των συγκοινωνιακών εταιρειών.

Πρόκειται ουσιαστικά για έναν «οδικό χάρτη» με ορίζοντα τετραετίας και κύρια φιλοσοφία την «ομιλοποίηση» των συγκοινωνιών προκειμένου να βελτιωθεί το συγκοινωνιακό έργο αλλά και να επιτευχθούν οικονομίες κλίμακας που θα μειώσουν τη «μαύρη τρύπα» των συγκοινωνιακών εταιρειών.

Το ζήτημα της «ομιλοποίησης» μάλιστα αποτελεί αιχμή της αντίδρασης των εργαζομένων στη ΣΤΑΣΥ (Σταθερές Συγκοινωνίες), οι οποίοι βρίσκονται σε κινητοποιήσεις εδώ και αρκετές ημέρες.

Βάσει του σχεδίου, το οποίο αποσαφηνίζει τις συγκεκριμένες δράσεις που είχαν περιγραφεί και στον νόμο 4337 του 2015, σε περίπου έναν χρόνο θα λειτουργήσουν ενιαίες μονάδες σε πέντε διευθύνσεις:
  1. Στο μάρκετινγκ.
  2. Στην πληροφορική.
  3. Στον έλεγχο κομίστρου.
  4. Στις προμήθειες.
  5. Στην οικονομική διαχείριση και στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού.
Εκτός από το ενιαίο σώμα ελέγχου κομίστρου, το οποίο θα ενισχυθεί με την πρόσληψη 160 ατόμων, η στελέχωση των υπόλοιπων ομιλικών μονάδων θα γίνει μέσω αποσπάσεων σε εθελοντική βάση, διαβεβαιώνει ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΑΣΑ, Γιάννης Σκουμπούρης, προσθέτοντας ότι όχι μόνο δεν πρόκειται να γίνουν απολύσεις, αντίθετα οι εταιρείες θα προχωρήσουν σε προσλήψεις προκειμένου να καλύψουν τα κενά που υπάρχουν.

Θα δημιουργηθεί Παρατηρητήριο Αστικών Συγκοινωνιών, το οποίο, μεταξύ άλλων, θα καταγράφει τις μεταβαλλόμενες κυκλοφοριακές συνθήκες, δηλαδή τον αριθμό των επιβατών, τις μετεπιβιβάσεις, τις ώρες αιχμής αλλά και τον βαθμό ικανοποίησης των επιβατών, ώστε να οργανώνεται καλύτερα το συγκοινωνιακό έργο.

Το σχέδιο της αναδιάρθρωσης του ΟΑΣΑ, το οποίο έχει ήδη δοθεί στους θεσμούς, έχει βασικό στόχο να συντονίσει την κατακερματισμένη λειτουργία των συγκοινωνιακών φορέων αλλά και να ενισχύσει τον ρόλο των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς στις αστικές μετακινήσεις.

Ωστόσο μένει να αποσαφηνιστεί με ποιο καθεστώς θα ενταχθούν στο νέο υπερταμείο οι συγκοινωνιακές εταιρείες, δεδομένου ότι εάν ενταχθούν ξεχωριστά και όχι ως μητρική με δύο θυγατρικές, όλος ο σχεδιασμός θα είναι επί της ουσίας άστοχος, καθώς οι δύο νόμοι είναι αντιφατικοί μεταξύ τους.

Για την επόμενη χρονιά, πάντως, το μεγάλο στοίχημα για τις αστικές συγκοινωνίες είναι η εφαρμογή του «έξυπνου» εισιτηρίου. Το σύστημα θα εφαρμοστεί πλήρως σε όλα τα μέσα από την 1η Ιουλίου 2017, ενώ εντός του 2018 αναμένεται να υπάρξει και αλλαγή της τιμολογιακής πολιτικής με την εφαρμογή της ζωνικής χρέωσης ανάλογα με την απόσταση που θα διανύει ο επιβάτης.

Τόσο το υπουργείο Μεταφορών όσο και η διοίκηση του ΟΑΣΑ εκτιμούν ότι θα αποτελέσει λύση στην εισιτηριοδιαφυγή τονώνοντας τα έσοδα των αστικών συγκοινωνιών, τα οποία εμφανίζουν φθίνουσα πορεία.

Εισιτήριο ανάλογα με την απόσταση και ανασχεδιασμός των δρομολογίων 
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο αριθμός των εισιτηρίων που πωλήθηκαν εμφάνισε μείωση κατά 18%, ενώ η μείωση των εσόδων από τις πωλήσεις τους έφτασε το 20% μεταξύ 2014 και 2015. Τα συνολικά έσοδα από προϊόντα κομίστρου για τον όμιλο ΟΑΣΑ μειώθηκαν από τα 245,8 εκατ. ευρώ το 2013 στα 215,6 εκατ. το 2015.

Με την πρόσληψη 160 ατόμων θα ενισχυθεί το Σώμα Ελεγκτών Κομίστρου καθώς μετά την κατάργηση των «εθελοντών» - ελεγκτών στα λεωφορεία, οι έλεγχοι στα οδικά μέσα έχουν ατονήσει πλήρως αφού ο αριθμός των ελεγκτών στην ΟΣΥ είναι μόλις... 21 για 255 γραμμές λεωφορείων και 19 γραμμές τρόλλεϋ (2015).

Το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει περισσότερους αλλά και στοχευμένους ελέγχους μέσω της τοποθέτησης μόνιμων ελεγκτών σε δρομολόγια, σταθμούς και χρονικές ζώνες - κλειδιά. 

Έτσι, θα ενισχυθούν οι έλεγχοι σε γραμμές και δρομολόγια που εμφανίζουν τη μεγαλύτερη εισιτηριοδιαφυγή και τη μεγαλύτερη κίνηση και θα είναι συνδυαστικοί με παρουσία ελεγκτών υπογείως σε σταθμούς του μετρό αλλά και πάνω από αυτούς στον άξονα των λεωφορειακών γραμμών που περνούν από εκεί. Επίσης οι έλεγχοι θα προγραμματίζονται σε εβδομαδιαία βάση και θα διενεργούνται από πολυπληθείς ομάδες.

Παράλληλα, από την επόμενη χρονιά θα υπάρξει σταδιακή εφαρμογή του μέτρου της εισόδου από την μπροστινή πόρτα σε λεωφορεία και τρόλλεϋ, το οποίο είχε ήδη δοκιμαστεί δύο χρόνια πριν σε 56 γραμμές.

Να σημειωθεί ότι σήμερα δεν υπάρχει σαφής εικόνα για το ύψος της εισιτηριοδιαφυγής καθώς τα τελευταία ερευνητικά δεδομένα χρονολογούνται από το... 2009. 

Σύμφωνα με αυτά, το επίπεδο της εισιτηριοδιαφυγής σε όλα τα μέσα ήταν 14%, ενώ για το μετρό έπεφτε στο 5%. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια εκτιμάται ότι το φαινόμενο έχει πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις αυξάνοντας δραματικά τα οικονομικά προβλήματα των συγκοινωνιακών εταιρειών.

Παράλληλα εξετάζει και την αξιοποίηση ανέργων μέσω του ΟΑΕΔ, οι οποίοι θα απασχοληθούν για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα από τον ΟΑΣΑ με καθήκον την επικοινωνία με το επιβατικό κοινό σε σταθμούς, συρμούς και οχήματα. Ο ρόλος τους θα είναι να τους ενημερώνουν για τις συνέπειες που μπορεί να έχει για τον δημόσιο χαρακτήρα των συγκοινωνιών η εισιτηριοδιαφυγή.

Ο Οργανισμός εκτιμά ότι με τα μέτρα αυτά η εισιτηριοδιαφυγή μπορεί να μειωθεί έως και κατά 9 ποσοστιαίες μονάδες, κάτι που μεταφράζεται σε αύξηση εσόδων ύψους 20 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως.

Στο ηλεκτρονικό εισιτήριο έχει εναποθέσει τις ελπίδες της η διοίκηση του ΟΑΣΑ και για την επίλυση του χρόνιου προβλήματος των χρεών των υπουργείων για την υλοποίηση κοινωνικής πολιτικής μέσω της δωρεάν ή μειωμένης τιμής κομίστρου σε διάφορες κοινωνικές ομάδες. Τα χρέη μόνο για το 2016 ξεπερνούν τα 110 εκατομμύρια ευρώ.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο αριθμός των εισιτηρίων που πωλήθηκαν εμφάνισε μείωση σε ποσοστό 18% την περίοδο 2013-2015, ενώ η μείωση των εσόδων από τις πωλήσεις τους έφτασε το 20% μεταξύ 2014 και 2015. Την ίδια χρονιά, πτώση κατά 7% και 46% εμφάνισε η πώληση των μηνιαίων και ετήσιων καρτών αντιστοίχως.

Πιλοτικά 
Ιδιαίτερη σημασία θα δοθεί στον ανασχεδιασμό του συγκοινωνιακού έργου. Ο ΟΑΣΑ έχει ήδη ξεκινήσει με ορισμένες περιορισμένες αλλαγές, οι οποίες προκύπτουν από τη συνεργασία με τους δήμους  και τις τοπικές κοινωνίες, ενώ στόχος είναι η εκπόνηση μελέτης ανασχεδιασμού του συγκοινωνιακού χάρτη ώστε να περιλαμβάνει και τη δημοτική συγκοινωνία και τα ΚΤΕΛ με τρόπο που να ενισχύσει το μερίδιο των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς στις αστικές μετακινήσεις, το οποίο μειώνεται χρόνο με τον χρόνο.

Στο σχέδιο του Ομίλου περιλαμβάνεται και η δημιουργία Παρατηρητηρίου Αστικών Συγκοινωνιών. Βασικό αντικείμενο του Παρατηρητηρίου θα είναι η συλλογή επιπρόσθετων στοιχείων από αυτά που θα δίνει η τηλεματική και το Αυτόματο Σύστημα Συλλογής Κομίστρου ώστε για πρώτη φορά να καταγράφονται:
  • Οι μεταβαλλόμενες κυκλοφοριακές συνθήκες, δηλαδή ο αριθμός των διακινούμενων επιβατών, οι διαδρομές, οι μετεπιβιβάσεις, οι ώρες αιχμής.
  • Ο αριθμός των εισιτηρίων ανά κατηγορία και έσοδα, η πληρότητα των οχημάτων ανά διαδρομή και οι ώρες των δρομολογίων, η μέση ταχύτητα και η πληρότητα των υπόλοιπων μέσων μετακίνησης αλλά και των χώρων στάθμευσης.
  • Οι παραβάσεις και τα έσοδα από αυτές.
  • Ο βαθμός ικανοποίησης των επιβατών.
  • Η αναζήτηση και η καταγραφή βέλτιστων πρακτικών από το εξωτερικό σε συνδυασμό με την εκπόνηση ερευνών για τη βελτίωση του συγκοινωνιακού έργου.
Παράλληλα θα εφαρμοστούν σύγχρονα συστήματα διαχείρισης καυσίμων και ενιαίοι κανόνες και κοινές διαδικασίες προμηθειών. Αυτό θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς σύμφωνα με στελέχη του ΟΑΣΑ οι διαγωνισμοί για τα ελαστικά και τις μπαταρίες των λεωφορείων εκκρεμούν από το 2012.

Επίσης θα τεθούν σε λειτουργία συστήματα τεχνολογίας για τον προληπτικό έλεγχο της ικανότητας των οχημάτων, ενώ θα διερευνηθεί και η καλύτερη αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων των συγκοινωνιακών εταιρειών. 

ΠΗΓΗ: ethnos.gr