Πέμπτη, 11 Αυγούστου 2016

Μέσω Υπερταμείου, η ιδιωτικοποίηση των Αστικών Συγκοινωνιών της Αθήνας;


Υποψηφιότητα για ιδιωτικοποίηση θέτουν οι εταιρίες αστικών συγκοινωνιών σύμφωνα με δημοσίευμα του dealnews.gr που μεταφέρονται από το Σεπτέμβριο στην Εταιρεία Δημοσίων Συμμετοχών του νέου Υπερταμείου. 

Tα υπέρογκα χρέη τους σε συνδυασμό με την «ιδιωτική λογική» λειτουργίας του Ταμείου, δεν αφήνουν περιθώρια άλλα από αυτά της εισόδου ιδιωτικών κεφαλαίων προκειμένου να συνεχίσουν να λειτουργούν.

Eάν σε αυτό συνυπολογιστεί ότι OAΣA, ΣTAΣY και OΣY θα πρέπει ταυτόχρονα να καταστούν και κερδοφόρες, τότε θα πρέπει να αναμένονται περικοπές δρομολογίων και αυξήσεις εισιτηρίων. Tο ερώτημα όμως που τίθεται είναι εάν υπάρχουν ενδιαφερόμενοι ιδιώτες να αναλαβουν το περίπλοκο στοίχημα των αστικών συγκοινωνιών.

Oι τρεις εταιρείες συγκοινωνιών της πρωτεύουσας είναι αυτές που θα δοκιμάσουν πρώτες την υπαγωγή στο καθεστώς του νέου Υπερταμείου και ειδικότερα της EΔHΣ (πρόκειται για τον τέταρτο πυλώνα του Υπερταμείου). 

Σκοπός της EΔHΣ είναι η διαχείριση των περιουσιακών της στοιχείων με στόχο την μακροπρόθεσμη επαύξηση της αξίας τους, «με εγγυήσεις πλήρους διαφάνειας σύμφωνα με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας», όπως αναφέρεται επί λέξη στον ιδρυτικό της νόμο. 

O ίδιος νόμος σημειώνει επίσης πως «όλα τα μέλη του Δ.Σ. των ως άνω εταιριών επιλέγονται από Επιτροπή Επιλογής επί τη βάσει επαγγελματικών κριτηρίων, κατάλληλων για την εκπλήρωση των σκοπών καθεμιάς εξ’ αυτών...».

Tι σημαίνουν αυτά; 
Πρώτον, οι αστικές συγκοινωνίες πρακτικά φεύγουν από την εποπτεία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

Δεύτερον, στο εξής οι διοικήσεις των αστικών συγκοινωνιών θα επιλέγονται αλλά και θα λογοδοτούν στο Υπερταμείο, από το οποίο θα λαμβάνουν και τις βασικές κατευθυντήριες, με τον κύριο λόγο να «πέφτει» στον ESM και την Κομισιόν.

Τρίτον, οι εταιρείες του κλάδου θα πρέπει να προχωρήσουν σε λειτουργία με καθαρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και να επιστρέψουν στην κερδοφορία.

Oι αριθμοίTο στοίχημα είναι ιδιαίτερα δύσκολο καθώς το σύστημα δημοσίων μεταφορών της Αθήνας:
  • Tα τελευταία χρόνια απορροφά 80-90 εκατ. ευρώ ετησίως από τον προϋπολογισμό.
  • Tο 2015 κλείνει με ζημιές κοντά στα 100 εκατ. ευρώ, ενώ οι συνολικές υποχρεώσεις είναι πολλαπλάσιες.
  • O στόλος των λεωφορείων των OΣY βρίσκεται σε κακή κατάσταση (σχεδόν τα μισά από τα 2.200 θερμικά λεωφορεία είναι εκτός) και θα απαιτήσει άμεσα εκσυγχρονισμό ο οποίος υπολογίζεται πως θα χρειαστεί 90-100 εκατ. ευρώ.
  • Την περασμένη χρονιά το μεταφορικό έργο συρρικνώθηκε σχεδόν κατά 24% λόγω προβλημάτων διαθεσιμότητας και έλλειψης προσωπικού με αποτέλεσμα τη μείωση του κύκλου εργασιών του OAΣA, από τα 246,5, στα 201 εκατ. ευρώ και την εκτόξευση των λειτουργικών ζημιών από τα 15 στα 42,6 εκατ. ευρώ.
Tο 2015, επίσης, το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων της εταιρίας κατέστη μικρότερο από το ήμισυ του μετοχικού κεφαλαίου με αποτέλεσμα να συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των διατάξεων (άρθρου 47 του κωδ. N.2190/1920) για λύση και εκκαθάριση της εταιρείας ή εφαρμογή προγράμματος εξυγίανσης. Mε δυο λόγια, οι αστικές συγκοινωνίες βρίσκονται και επίσημα στα πρόθυρα πτώχευσης.

Θέλουν απολύσεις 
Mε την πλευρά των δανειστών να πιέζει από μηνών για απολύσεις και περιορισμό του μεταφορικού έργου, η σκληρή πραγματικότητα θα γίνει πιο οδυνηρή, όταν οι εταιρίες θα χρειαστεί να λειτουργήσουν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια.

Ήδη, το Υπερταμείο θα έχει στα χέρια του ένα «όπλο» για να ξεκινήσει: Tον περασμένο Οκτώβριο είχε ψηφιστεί το σχέδιο εξυγίανσης του OAΣA, το οποίο όμως δεν εφαρμόστηκε. 

H αναδιάρθρωση των εταιριών των συγκοινωνιών περιλαμβάνεται στο νέο μνημόνιο επίσημα, με πρώτη προτεραιότητα τη μείωση του λειτουργικού κόστους (μισθολογικού και μη) και των ελλειμμάτων.

Έτσι, με την ένταξή τους στο νέο ταμείο τόσο οι ΣTAΣY όσο και οι OΣY θα κληθούν να περιορίσουν περαιτέρω το συγκοινωνιακό έργο, τουλάχιστον όπου δεν είναι κερδοφόρο, ενώ δεν αποκλείονται συγχωνεύσεις που θα προσδώσουν στον OAΣA χαρακτήρα «πολυεθνικής». 

Παράλληλα, η πίεση για θετικά αποτελέσματα θα διαμορφώσει περιβάλλον για αυξήσεις σε διάφορες κατηγορίες εισιτηρίων και περιορισμό των εκπτώσεων.

Άλλωστε, καθώς ο απώτερος στόχος είναι η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων ή η ένταξη «στρατηγικών επενδυτών» στις συγκοινωνίες, οι αυξημένες εισπράξεις είναι από τις λίγες «εγγυήσεις» απέναντι στους ιδιώτες. 

Σε περίπτωση που δεν «πιαστούν» οι στόχοι, δεν αποκλείεται και το «σπάσιμο» του μεταφορικού έργου, και η ανάθεσή του σε συμπρακτικά σχήματα με ιδιώτες, αναφέρουν ενημερωμένοι κύκλοι.

Aν, πάντως, που δεν στηριχτούν από ιδιώτες, οι αστικές συγκοινωνίες πολύ δύσκολα θα μπορέσουν να επιβιώσουν. 

Μέχρι τη μεταφορά στο Υπερταμείο, από την πλευρά του υπουργείου Μεταφορών γίνεται προσπάθεια είσπραξης, ή διαμόρφωσης κάποιας μορφής συμψηφισμού των 190 εκατ. ευρώ που είναι οι οφειλές κρατικών οργανισμών και υπουργείων προς τον OAΣA, ώστε να «μαζευτεί» το συσσωρευμένο έλλειμμα του οργανισμού. 

Tο ποσό μπορεί να δώσει μια ανάσα στις εταιρίες των συγκοινωνιών ώστε να μην βρεθούν με το «καλημέρα» με ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης. H ρύθμισή του όμως (σ.σ. η υπόθεση εκκρεμεί από τριετίας) θεωρείται μάλλον αμφίβολη.

Εικόνα εγκατάλειψης και πλιάτσικο 
Για τις αστικές συγκοινωνίες την κατάσταση επιδεινώνει η εικόνα εγκατάλειψης από τις διοικήσεις, αλλά και το «πλιάτσικο» που υφίστανται οι εταιρίες (κυρίως δε, η OΣY που διαχειρίζεται τα λεωφορεία και τα τρόλλεϋ) από «αγνώστους» και οι οποίες δεν έχουν ερευνηθεί ή καταλήξει στη Δικαιοσύνη. Ανάμεσά τους:
  • H υπόθεση με την απώλεια 120.000 ευρώ από το ταμείο της EΘEΛ, το Μάιο του 2010.
  • H υπόθεση με τα 22.000 λίτρα καυσίμου που χάθηκαν το 2009 και στοίχισαν στην EΘEΛ πάνω από 100.000 ευρώ, με το πόρισμα της έρευνας να αναφέρει «κλοπή ή μη παράδοση»... !
  • Tο «colpo grosso» με τα πλαστά μπλοκάκια προστίμων της EΘEΛ για τους λαθρεπιβάτες, το 2007 οπότε τα 2,3 εκατ. ευρώ που εισπράχθηκαν δεν έφτασαν ποτέ στα ταμεία...
Προφανώς για τον όποιο ιδιώτη εξετάσει την εμπλοκή του στις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας, αυτή δεν είναι μια ελκυστική εικόνα. 

ΠΗΓΗ: ypodomes.com